Przejdź do treści
Bronimy Logistyki bronimylogistyki.pl

Sprawa

Błędy i absurdy w decyzjach

Powtarzające się problemy prawne i dowodowe w postępowaniach w sprawie długu celnego.

Nie kwestionujemy, że oszustwa celne miały miejsce. Kwestionujemy przypisywanie odpowiedzialności uczciwym uczestnikom łańcucha logistycznego bez wykazania przesłanek, których wymaga prawo. Każde zagadnienie oznaczamy: fakt, stanowisko przedsiębiorców, stanowisko organu lub zagadnienie sporne prawnie.

Zagadnienie sporne prawnie Odpowiedzialność

Przekazanie dokumentu to nie to samo co wiedza o oszustwie

Przy odpowiedzialności z art. 79 ust. 3 lit. b UKC organ musi wykazać, że firma wiedziała albo powinna była wiedzieć o naruszeniu. „Przekazała dokument z nieprawdziwym opisem”, „wiedziała, że jest nieprawdziwy” i „powinna była to wiedzieć” to trzy różne ustalenia.

W logistyce przekazywanie dokumentów otrzymanych od kontrahenta jest codzienną czynnością. Samo to nie dowodzi udziału w oszustwie.

Podstawa prawna: art. 79 ust. 3 lit. b UKC

Zagadnienie sporne prawnie Odpowiedzialność

Wszyscy uczestnicy przewozu traktowani tak samo

Przepisy rozróżniają osobę, na której ciążył obowiązek celny, oraz osobę, która uczestniczyła w działaniu i wiedziała lub powinna była wiedzieć o naruszeniu. W decyzjach różne ogniwa łańcucha — przewoźnik, operator, agencja celna, spedytor — bywają obciążane tak, jakby pełniły tę samą rolę.

Trzeba ustalić osobno, kto miał obowiązek złożyć deklarację skróconą, przedstawić towar, złożyć deklarację do czasowego składowania, był uprawniony do tranzytu i kto był upoważnionym odbiorcą.

Podstawa prawna: art. 79 ust. 3 lit. a i b, art. 15 ust. 2 UKC

Stanowisko przedsiębiorców Odpowiedzialność

Obowiązek niemożliwy do wykonania

Deklarację skróconą składa się, zanim kontener wjedzie do Unii — gdy fizycznie znajduje się jeszcze za granicą. Sprawdzenie towaru jest wtedy niemożliwe. Kontenery są zaplombowane, a samowolne zerwanie plomby może grozić odpowiedzialnością karną skarbową. Kontrola stanu plomby to nie kontrola zawartości.

Zagadnienie sporne prawnie Dowody

Dowody z późniejszych lat jako dowód wiedzy sprzed lat

Dokumenty magazynowe, zdjęcia i dalszy obrót z lat 2024–2025 mogą pokazywać, jaki towar był w kontenerze. Nie dowodzą jednak, co wiedział przewoźnik czy operator w chwili przewozu w 2021 roku. To dwa odrębne ustalenia, które w decyzjach bywają mieszane.

Zagadnienie sporne prawnie Dowody

Ustalenia dla grupy przewozów zamiast oceny konkretnej operacji

Schemat nieprawidłowości ustalony dla wielu transportów nie zastępuje oceny każdej operacji. Na przykład przeciętna masa towaru może być przesłanką analityczną, ale sama nie wystarcza do jednoznacznej klasyfikacji taryfowej.

Stanowisko przedsiębiorców Procedura

Ograniczony dostęp do dowodów

Raporty OLAF i ich załączniki bywają wyłączane z jawnych akt; strona może je obejrzeć w siedzibie organu bez możliwości kopiowania. Gdy decyzja opiera się na obszernym materiale, sam wgląd nie zawsze pozwala realnie go zweryfikować z pełnomocnikiem i ekspertami.

Podstawa prawna: art. 179 Ordynacji podatkowej, art. 73 Prawa celnego

Stanowisko przedsiębiorców Problem systemowy

Organ miał lepsze narzędzia — i niczego nie wykrył

Część kontenerów była prześwietlana przy wjeździe, zgłoszenia przyjęto, a procedury zamknięto bez zastrzeżeń. Od operatora zaplombowanego kontenera oczekuje się dziś więcej niż od organu, który dysponował analizą ryzyka, RTG i prawem do rewizji. Sam organ nie ponosi przy tym żadnych konsekwencji finansowych.

Stanowisko przedsiębiorców Problem systemowy

Standard staranności z dzisiaj stosowany do przewozów sprzed lat

Oczekiwania dotyczące weryfikacji kontrahentów i towarów ukształtowały się szerzej dopiero po 2022 roku. Oceniane są jednak przewozy z lat 2021–2022, według dzisiejszych standardów. W tamtym czasie nie było też żadnego mechanizmu ostrzegania rynku o podejrzanych schematach.

Zagadnienie sporne prawnie Wartość i klasyfikacja

Wartość celna i odsetki budzące wątpliwości

Po odrzuceniu wartości z dokumentów organy stosują metody zastępcze i ceny porównawcze. Trzeba sprawdzić kolejność metod, porównywalność towarów, kursy walut i stawki ceł antydumpingowych.

Decyzje nie zawsze pokazują, czy rozliczono cło i VAT zapłacone przy pierwotnej odprawie.

Podstawa prawna: art. 70 i 74 UKC

Zagadnienie sporne prawnie Terminy

Decyzje po latach i terminy

Przewozy z 2021 roku, raporty OLAF z 2024 roku, decyzje w 2026 roku. Zdarzają się sytuacje, w których organ odstępuje od powiadomienia o cle z powodu upływu terminu, a jednocześnie określa VAT od importu — to wymaga odrębnej analizy prawnej. Decyzja jest wykonalna od razu, a spór sądowy trwa latami.

Podstawa prawna: art. 103 UKC, art. 56 Prawa celnego

Opisujemy obszary, które wymagają kontroli w konkretnych sprawach — nie twierdzimy, że każdy problem występuje w każdej decyzji. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.

Udostępnij

Pomóż dotrzeć z informacją do decydentów i opinii publicznej.

Gotowy tekst posta

Polskie firmy logistyczne i kolejowe płacą za cudze oszustwa celne. Decyzje w sprawie długu celnego zagrażają miejscom pracy, wpływom budżetu i przyszłości kolejowego korytarza Azja–Europa. Błędy i absurdy w decyzjach https://bronimylogistyki.pl/pl/bledy-w-decyzjach #DługCelny #Logistyka #Kolej #Małaszewicze

Tekst i grafika są gotowe. Możesz je zmienić przed publikacją.

Grafika do posta: Błędy i absurdy w decyzjach